آزاد کاری در حوضه IT امر خیلی نو پایی در ایران هست و برای ما ایرانی ها شاید به تازگی در حال جا افتادن باشه. به همین دلیل بدون شک ما بی نیاز از تجارب و توصیه های با تجربه ها و پیشگامان این حوضه نیستیم و بهره گیری از تجارب و تعالیم اون ها به من که خیلی کمک کرد که این امر هم می تونه برای شما صادق باشه. در ادامه این نوشته من قصد دارم جسته و گریخته چند موضوع مهم رو که به آزادکاری من شکل بهتری رو داد برای شما بیان کنم. بدیهی ترین فایده به کار گیری این توصیه ها برای من افزایش قابل توجه در آمد بود. پس چرا برای شما اینطور نباشه؟ اگر مثل من شما هم بتونید خیلی راحت و ساده بر اساس تمایل خودتون از تنها بخشی از تجارب من بهره برداری کنید شاهد تغییر چشمگیری خواهید بود که شاید باعث بشه برگردید و از تجارب من و سایرین بیشتر بهره برداری کنید. پس خیلی سخت نگیرین به خودتون که حتما بخاین به همش عمل کنید و تحت فشار قرار بگیرید. این رو بدونید که شما هم توانایی های مثبت خوبی در این زمینه دارید.

یک دفترچه یادداشت و یه خودکار نا قابل

باورتون نمیشه اما گذاشتن یه دفترچه یادداشت و یه خودکار کنارش روی میز برای من که خیلی مشکل گشا بوده. میدونین چرا؟ الان میگم. بارها پیش میاد که برای ما در حین کاری ایده های جالبی به ذهن ما خطور میکنه که ازش خوشمون میاد و دوست داریم به نوعی حفظش کنیم. به تعبیری مشابه همون بوکمارک کردن آدرس سایت های مفید می مونه که بعدا یادمون نره. خب داشتن این دفترچه خیلی به ما کمک میکنه که ذهنیاتمون رو مکتوب کنیم.

در حین رفع اشکال، توسعه و تولید یه محصول نیازمند این میشیم تا یادداشت هایی رو انجام بدیم که داشتن این دفترچه مشابه حالت قبل خیلی سودمند خواهد بود. میشه شبیه یک چک لیست که شما در ادامه روند کاریتون ازش بهره میگیرید و موارد رو اصلاح و یا اعمال می کنید و توسعه کار رو به پیش می برید. حتی این مورد و مورد قبلی به شما کمک میکنه که به نوعی چرخه ای روالمند موسوم به چرخه دمینگ ( PDCA ) رو رعایت کنید و باهاش بیشتر آشنا بشید. خیلی سادس اصلا نترسید. به طور خلاصه و بر اساس تصویر این چرخه ( که عمدتا برای طراحی وب استفاده میشه) شامل چهار حالت هست:

- طرح ریزی یا برنامه ریزی (Plan)

- انجام کار(Do)

- بررسی و آزمودن(Check)

- اعمال اصلاحات(Act)

در نتیجه شما کم کم یاد میگیرد که با انجا دو مرحله قبلی که مشابه مراحل Plan و Check هستند با مهندسی بهتری کار رو به پیش ببرید. چقدر ساده بود، نه؟ حتی شاید خودتون هم به این دستاورد رسیده باشید. مهم اینه که به همین روال های ساده عمل کنید تا پول دار تر بشید مثل من. یه بار دیگه لطفا این بخش رو مرور کنید.

خب حالا چرا نگفتم این کار رو به صورت نرم افزاری انجام بدیم و مثلا از نرم افزار Onte Note مجموعه آفیس استفاده نکنیم یا نرم افزار های مشابه. پاسخ این سوال بر میگرده به ذائقه شما. من برای خودم بهتر دیدم که از روش سنتی و ساده شروع کنم تا حسابی روالمند بشه این رفتارم و بعد بتونم با هر نرم افزاری این عادتم رو ادامه بدم. شاید شما ترجیح بدین از همون اول این کار رو بکنید.

احتمالا شما کامپیوتر نیستید!

این رو برای اون دسته ای میگم که شبیه کامپیوتر نیستن. اگر شما شبیه کامپیوتر هستید که هیچ و این بخش رو رها کنید و برید بخش بعدی. خب فکر می کنید چرا بشر کامپیوتر رو اختراع کرد؟ به این دلایل که انجام کار ها رو ساده تر بشه و بازدهی و سرعت بالاتر بره. به همین جهت سیستم عامل ها تا جایی پیش رفتند که چند وظیفه ای ( Multi Tasking ) شدند و تونستند چندین کار رو همزمان و با سرعت مطلوب انجام بدند.

خب این داستان خیلی برای بشر صادق نیست و بشر نمیتونه مثل کامپیوتر به خوبی چند کار رو با بازدهی مطلوب و حفظ تمرکز همزمان به پیش ببره. همین نکته ساده به شما کمک میکنه که در طول عمر توسعه یک پروژه به سراغ کار دیگه ای نرید و تا انتها تمرکز رو بر روی یک پروژه حفظ کنید. اگر میخاین بد قول نشید، فحش نخورین، شب زنده داری نکنید، عصبی نشید و تمرین قناعت کنید حتما به این مورد توجه کنید. طمع دستمزد نباید شما رو وسوسه کنه. چون بر این اساس احتمال زیاد آسیب هایی رو به خودتون خواهید رسوند که بنده در ایامی که تازه سبیل بر لبان مبارکم نقش بسته بود به خوبی اون رو تجربه کردم. گذشته از آسیب ها این روند تمرکز باعث میشه که بهره بری و راندمان شما بسیار بالاتر بره. باور نداری؟ خیال میکنی اینم مثل سخنرانی های کسالت آور کارشناسان توی تلویزیون هست؟ خب برو این راه اینم چاه.

امان از این اینترنت پرسرعت!

آقا این عامل عین ذغال خوب میمونه برای معتاد! این اینترنت دائمی و کار در خونه و موج ابزارهای اجتماعی باعث میشه که جاذبه های سنتی اینترنت بیشتر بشه و شما به زودی در یابید که معتاد بدی شدید. خصوصا اگر این اعتیاد در کنار کار باشه. شاید الان اینی که میخام بگم جیغ خیلی ها رو در بیاره، اما من توی این چند وقته یه مطالعه سر انگشتی روی بر و بکس ایرانی فعال توی حوضه وب و حوضه های اجتماعی وب انجام دادم و به یه شواهدی رسیدم:

- خیلی از کسانی که به شدت شاخص شدن در وب و باعث تعجب ما میشن که  آیا این ها خواب و خوراک ندارن که این همه فعالن؟ ، بعد از یه فراز کاملا کمرنگ شدن و خبری ازشون نیست.

- عده ای که به شدت فعالیت می کنند و برای این کار دستمزد دریافت می کنند و یا سود مادی براشون از این کار متصور هستم.

- عمده کسانی که شاخص فعالیت اجتماعی  (به طور کلی ) در وب هستند کسب و کاری همچون ما آزادکارها ندارند و ماهیت سنی و شغلی آنها نشون میده که تعلقات این چنینی ندارند و مثلا هنوز دانشجو هستند، نوجوانند، جیره خوار خانواده هستند و یا تخصصی غیر از کامپیوتر دارند که این فعالیت چشمگیر باعث ضرر آنچنانی اونها نمیشه.

چون دیدگاه من در این باره منفعت گرا و تحث تاثیر فعالیت های سود زاست این طور نهایتا از موارد بالا جمع بندی می کنم که آنچنان نیازی نداریم که در فعالیت های اجتماعی تحت وب فعال باشیم و خوره وار هر جایی سرک بکشیم و یه پروفایل وب دویی متشکل از دویست تا سایت وب دویی داشته باشیم. از این عامل اعتیاد بیش از حد میشه تحت نام عامل حواس پرتی هم یاد کرد که باعث میشه یهویی نگای ساعت کنید و ببیند 4 ساعت رو الکی تلف کردید و وقت لالاست. من چند توصیه بر اساس تجارب خودم می تونم برای جلوگیری از این عارضه (!) داشته باشم:

- موقع کارهای جدی برنامه های پیام رسان همچون یاهو مسنجر، گوگل تاک و … رو ببنید.

- اگر چند تا اکانت ایمیل دارید سعی کنید همش رو متمرکز کنید و همه رو به یکی فروارد کنید.

- از برنامه های خبر خوان و خوراک خوان همچون Google Reader استفاده کنید تا صرف وقت به شکل قابل توجهی بهینه شود.

- شبکه های اجتماعی بی فایده برای خودتون ( تاکید می کنم بی فایده برای خودتون) رو کنار بذارید. مثلا فیس بوک برای من اصلا منفعتی نداشت و من مدت هاست که در فیس بوک نیستم. اما YouTube و Digg برای من بسیار سودمند هستن و به طور مفید و ورای جو زدگی ازشون استفاده خوبی می کنم. سعی کنید جو گیر نشوید و این احساس به شما دست نده که اگر توی توییتر فعالیت ندارید عقب مونده اینترنتی هستید!

چرا میترسی؟ خب بپرس جانم، بپرس دلبندم، د بپرس لا مذهب…

هنوزم که هنوز من عده زیادی رو می بینم که اینترنت رو به عنوان بزرگتریم و بهترین مرجع فراموش می کنند و بر میدارن زنگ میزنن به فلانی یا شال و کلاه می کنن راه میفتن برن تحقیق برای حل مشکل. عزیز من برادر من توی حوضه ای که شما داری درش آزاد کاری میکنی بیشتر از هر حوضه ی دیگه توی اینترنت آموزش و کتاب و خودآموز و هزار کوفت و زهر مار هست. چرا نمیری سوالت رو درست سرچ کنی؟ چرا سوالت رو توی تالارهای گفتگو و انجمن های تخصصی نمیپرسی؟ چرا کم  به صورت آنلاین مطلب مرتبط میخونی؟ چرا ترس برت میداره بخای به زبون انگلیسی بری جایی صحبت کنی؟ خیلی سادس، جوینده یابنده است…

اما در کنار این برای دوستان جوان خودم ( خودمم جوونم بابا) این توصیه های اکید دوستانه رو دارم:

- سرچ کردن رو خوب یاد بگیرد.

- ترسی از گفتگوی به زبان انگلیسی نداشته باشید.

- در محیط های بین المللی پرخاشگرانه و فرمایشی رفتار نکنید.

- در محیط های بین المللی تخصصی از بیانات سیاسی و احساسی پرهیز کنید. مگر اینکه تخصص شما همین باشد.

- در محیط های بین المللی از درخواست صریح کرک و آموزش هک پرهیز کنید.